تلویزیون ملی ایران و مسالۀ کاهش مخاطب: رسانه‌های جمعی بزرگ در عصر رسانه‌های اجتماعی کوچک

صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، برجسته‌ترین سازمان رسانه‌ای در ایران پس از انقلاب بوده است. با وجود از دست دادن بخش زیادی از مخاطبان خود در رقابت با کانال‌های تلویزیونی ماهواره‌ای و رسانه‌های اجتماعی در دو دهۀ گذشته، این سازمان اغلب در این همین دوره، نقش برجسته‌ای در معادلات فرهنگی، سیاسی و اجتماعی جامعه ایران به مثابه ابزاری گفتمانی- تبلیغی ایفا کرده است. چه روندهایی منجر به وضعیت کنونی مخاطبان صدا وسیما شده است؟
در نگاه بسیاری از سیاستگذاران، تلویزیون ملی نه تنها رسانه‌ای برای پیشبرد بسیج سیاسی و ترویج ارزش‌های دینی در جامعه پس از انقلاب، بلکه ابزاری برای مواجهه و مقابله با گفتمان‌های فرهنگی- سیاسی غربی است. بنابراین، وضعیت مخاطبان این مجموعه رسانه‌ای، بیش از هر جای دیگری در جهان به شاخصی برای ارزیابی موفقیت یا شکست رویکرد خاص و منحصر به فرد حاکم بر سیاستگذاری آن تبدیل شده است. در طول دو دهه گذشته ایده‌های متعددی برای خصوصی‌سازی و مقررات‌زدایی از رسانه‌های مبتنی بر پخش در ایران طرح شده است، اما همه آنها به دلایل مختلف ناکام بوده‌اند.
در این مقاله، سازوکارها و رویه‌های سیاست‌گذاری صدا و سیما در چهار دهه گذشته، مرور شده است.