اصول کلی
· خطمشی اخلاقی نشریه مبتنی بر دستورالعملهای کمیته اخلاق در انتشار (COPE) است و با آییننامههای رفتاری هیئت تحریریه کمیتۀ بینالمللی مجلات مطابقت دارد.
· همه افراد فعال در نشریه، از جمله نویسندگان، داوران، ویراستاران و سردبیر، موظف به رعایت این سیاستهای اخلاقی هستند.
· برای اطلاعات کامل در زمینه دستورالعملهای اخلاقی و انتشار، میتوان به آدرس http://publicationethics.org مراجعه کرد.
ضوابط مربوط به ناشر
استقلال و قضاوت علمی
· تصمیمات سردبیر و هیأت تحریریه در مورد پذیرش یا رد مقالات نهایی و قطعی است و صرفاً بر اساس قضاوت حرفهای و معیارهای علمی اتخاذ میشود. این تصمیمات تحت تأثیر منافع مالی، تبلیغاتی یا تجاری قرار نمیگیرند.
· ناشر موظف است پایبندی سردبیر، ویراستاران، اعضای هیأت تحریریه، داوران، نویسندگان و خوانندگان به اصول اخلاق نشر را همواره کنترل و نظارت نماید.
· ناشر مسئول انتشار اصلاحات، شفافسازیها، بازپسگیری مقالات و اعلامیههای مرتبط در صورت نیاز است.
محرمانگی و حفاظت از اطلاعات
· تمامی اطلاعات شخصی نویسندگان باید محرمانه نگه داشته شود و فقط برای افراد مرتبط (سردبیر، اعضای هیأت تحریریه، داوران، ویراستاران و مشاوران) قابل دسترسی باشد.
· افشای اطلاعات شخصی تنها در موارد مربوط به پیگیری سرقت علمی و مطابق با ضوابط قانونی مجاز است.
· ناشر باید از حفظ ناشناس بودن داوران و نویسندگان تا زمان تصمیم نهایی اطمینان حاصل کند.
عدالت و بیطرفی
· تصمیمگیری درباره مقالات باید بدون توجه به نژاد، جنسیت، قومیت، ملیت، مذهب، گرایش سیاسی یا فلسفی نویسندگان صورت گیرد.
· ناشر موظف است هرگونه تضاد منافع میان نویسندگان، داوران و اعضای هیأت تحریریه را شناسایی، مدیریت و در صورت لزوم افشا نماید.
شفافیت و اطلاعرسانی
· سیاستها و دستورالعملهای فصلنامه باید بهطور شفاف به نویسندگان، داوران و خوانندگان اطلاعرسانی شود.
· این سیاستها باید به صورت دورهای، بهویژه در انطباق با توصیهها و دستورالعملهای جدید کمیته اخلاق نشر (COPE)، بازنگری و بهروزرسانی شوند.
· ناشر موظف است در صورت مشاهده پژوهشهای مشکوک به تقلب یا تخلف علمی، پیگیریهای لازم را از طریق سازمانها، حامیان مالی و مجریان ذیربط انجام دهد.
شفافیت مالی و حقوق مالکیت
· ناشر باید اطمینان حاصل کند که هیچ گونه تبلیغات، حمایت مالی یا روابط اقتصادی بر فرآیند داوری و تصمیمگیری علمی تأثیر نگذارد.
· ناشر موظف است حقوق مالکیت معنوی، حق نشر و مجوزهای مربوط به مقالات را رعایت و از سوءاستفاده احتمالی جلوگیری کند.
مدیریت شکایات و پشتیبانی علمی
· ناشر باید سازوکار مشخصی برای دریافت و بررسی شکایات نویسندگان، داوران یا خوانندگان فراهم کند و پاسخگویی شفاف و عادلانه داشته باشد.
· ناشر موظف است از نوآوریها و فناوریهای نوین برای بهبود فرآیند داوری، انتشار و دسترسپذیری مقالات حمایت کرده و استانداردهای علمی مجله را ارتقا دهد.
· ناشر مسئول حفظ یکپارچگی پیشینه علمی و اعتبار آکادمیک مجله و تمامی مطالب منتشر شده است.
ضوابط مربوط به نویسندگان
اصول کلی
· مقالات باید اصیل، بر پایه پژوهش یا تجربه نویسندگان و مطابق با فرمت و راهنمای نویسندگان مجله تنظیم شوند.
· ارسال همزمان مقاله به مجلات دیگر مجاز نیست. انصراف از بررسی فقط پیش از ورود مقاله به فرآیند داوری امکانپذیر است.
· هیچگونه سرقت علمی، جعل، دستکاری دادهها یا بازنویسی آثار دیگران بدون ذکر منبع پذیرفته نیست.
· نویسندگان موظف به رعایت صداقت علمی و پرهیز از هرگونه تبعیض قومی، فرهنگی، جنسیتی، سنی، زبانی و پزشکی هستند.
مسئولیت نویسندگان
· تمامی نویسندگان باید مشارکت معناداری در طراحی، نگارش، تحلیل دادهها یا بازنگری مقاله داشته باشند.
· نویسنده مسئول موظف است رضایت و آگاهی تمامی نویسندگان را از طریق فرم تعهدنامه تأیید کرده و مسئولیت ارتباط با مجله را در همه مراحل بر عهده گیرد.
· تغییر در ترتیب نویسندگان یا حذف و اضافه کردن نام پس از پذیرش مقاله تنها با موافقت کتبی همه نویسندگان امکانپذیر است.
· قدردانی، وابستگی سازمانی و حامیان مالی پژوهش باید بهطور شفاف در مقاله ذکر شود.
معیارهای نویسندگی
· نام نویسنده تنها در صورتی در مقاله درج میشود که حداقل یکی از شرایط زیر را دارا باشد:
· طراحی پژوهش، گردآوری یا تحلیل و تفسیر دادهها؛
· نگارش یا بازنگری اساسی مقاله؛
· تأیید نهایی نسخه آماده انتشار؛
· پذیرش مسئولیت عمومی بخشهای علمی و محتوایی مقاله.
اخلاق پژوهش
· مقالات مرتبط با پژوهشهای انسانی یا حیوانی باید دارای تأییدیه کمیته اخلاق باشند و رضایت آگاهانه شرکتکنندگان اخذ شود.
· نویسندگان موظف به حفظ حریم خصوصی، محرمانگی و ناشناسسازی اطلاعات شرکتکنندگان هستند.
· در صورت مشاهده خطا یا ایراد در مقاله چاپشده، نویسندگان باید فوراً مراتب را به سردبیر اطلاع دهند تا اصلاح یا ابطال صورت گیرد.
شفافیت و تضاد منافع
· نویسندگان باید کلیه منابع مالی، حمایتی یا روابطی را که ممکن است موجب تعارض منافع شود، بهصورت شفاف گزارش دهند.
· تعارض منافع میتواند مالی، سازمانی، سیاسی، شخصی یا علمی باشد. عدم اعلام آن ممکن است موجب رد مقاله یا اقدامات بعدی شود.
· نویسندگان موظفاند از طریق تکمیل فرم تعارض منافع، وجود یا عدم وجود چنین مواردی را اعلام نمایند.
تحلیل دادهها و دسترسی
· دادهها باید به شیوه علمی و صحیح تحلیل شوند. هرگونه جعل یا دستکاری دادهها تخلف پژوهشی محسوب میشود.
· در صورت درخواست مجله، نویسندگان باید دادههای پژوهش را برای ارزیابی در اختیار سردبیر قرار دهند.
بررسی و انتشار
· کلیه مقالات پیش از داوری با نرمافزار مشابهتیاب بررسی خواهند شد.
· مقالات دارای همپوشانی با آثار چاپشده یا در حال انتشار باید بهصراحت گزارش شوند تا هیأت تحریریه درباره پذیرش یا رد آنها تصمیم بگیرد.
· پس از شش ماه، نسخههای ردشده یا انصرافدادهشده از آرشیو مجله خارج خواهند شد و مجله در قبال آنها مسئولیتی ندارد.
ضوابط مربوط به داوران
پذیرش داوری
· تنها در صورتی داوری را بپذیرند که توانایی انجام آن را در مدت زمان تعیینشده و در حوزه تخصصی خود داشته باشند.
· در صورت ناتوانی در داوری کامل یا بخشی از مقاله، بلافاصله مراتب را به دفتر فصلنامه اطلاع دهند.
زمانبندی و پاسخگویی
· نتیجه داوری را در زمان مقرر ارسال کنند و در صورت عدم امکان، بدون تأخیر دفتر فصلنامه را مطلع سازند.
· در صورت تماس مجله در خصوص داوری، پاسخگو باشند و اطلاعات لازم را ارائه دهند.
تضاد منافع
· در صورت هرگونه تضاد منافع (اعم از همکاری در مقاله، روابط شخصی، مالی، سازمانی یا پژوهش مشابه در حال انجام) از داوری خودداری کنند.
· اگر هویت نویسنده را تشخیص دادند یا با ناسازگاری خاصی مواجه شدند، مراتب را فوراً اطلاع دهند.
محرمانگی
· تمام نسخه اولیه مقاله، نقدها و جزئیات فرآیند داوری را محرمانه نزد خود نگه دارند.
· از استفاده از اطلاعات مقاله در جهت منافع شخصی یا سازمانی خود یا دیگران اجتناب کنند.
· بدون اجازه مجله، هیچکس از جمله دانشجویان یا همکاران را در فرآیند داوری دخالت ندهند؛ در صورت همکاری دیگران، نام آنها باید بهطور رسمی ذکر شود.
بیطرفی و انصاف
· داوری را منصفانه و عاری از غرضورزی انجام دهند و تحت تأثیر ملیت، مذهب، جنسیت، عقاید سیاسی یا ملاحظات شخصی و تجاری قرار نگیرند.
· نظراتشان باید سازنده، تخصصی و مبتنی بر شواهد باشد، نه کلیگویی یا قضاوت شخصی.
· از بهکارگیری لحن توهینآمیز یا اتهامات بیاساس خودداری کنند.
کیفیت داوری و ارائه گزارش
· نقدها را دقیق و مستدل همراه با ارجاع به شواهد و منابع بیان کنند.
· پیشنهادهای اصلاحی مشخص و کاربردی برای بهبود مقاله ارائه دهند.
· از پیشنهاد استناد به آثار خود صرفاً بهمنظور افزایش استنادات پرهیز کنند.
· در صورت مشاهده خطاهای علمی، بیقاعدگیها یا مسائل اخلاقی، مجله را مطلع سازند.
· در صورت نیاز به اصلاح یا بازنگری گزارش داوری، با درخواست مجله همکاری کنند.
استانداردهای حرفهای
· داوری مقالات باید بر اساس کیفیت علمی و محتوایی اثر انجام شود.
· گزارشها باید بهصورت هماهنگ برای نویسنده و سردبیر ارائه شوند و از تناقض پرهیز گردد.
· از طولانی کردن عمدی فرآیند داوری یا پذیرش داوری برای کسب اطلاعات بدون نیت واقعی داوری خودداری کنند.
· در بازبینی مجدد مقاله (حتی اگر پیشتر داوری کرده باشند)، داوری را از ابتدا و با دقت کامل انجام دهند.