سیاستگذاری سلبریتیزم در صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه علوم ارتباطات اجتماعی، دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکتری علوم ارتباطات اجتماعی، دانشگاه تهران
10.22034/acmj.2026.592829.1010
چکیده
در کشور ایران قدمت پیوند میان سلبریتیزم و تلویزیون، به دهۀ 30 خورشیدی باز می‌گردد و نقش سلبریتی‌ها در تلویزیون، در جهت تبلیغات تجاری بود. در طول این هفت دهه، این پیوند عمیق‌تر شده‌است؛ به تعبیری دیگر سلبریتی‌ها در برنامه‌های متعدد و مختلفی اعم از سریال، برنامه‌های گفت‌وگومحور، مسابقات استعدادیابی و دیگر برنامه‌های ژانر واقع‌نما حضور داشته‌اند. بر همین اساس هدف از این پژوهش علاوه بر مرور و توصیف ابعاد نظری و عملی سیاستگذاری سلبریتیزم و تلویزیون در ایران، ارائۀ راهکارهای سیاستگذارانۀ مرتبط است. با استفاده از روش کتابخانه‌ای و مروری بر «تمایز مفهومی سلبریتی‌شدن و سلبریتیزه‌شدن»، «رویکردهای سه‌گانه به سلبریتی‌ها» سعی شد رویکرد اصلی مقاله مشخص شود و سپس با ترسیم ساختار سازمان تولید تلویزیون در سه سطح «کلان اجتماعی»، «میانه» و «خرد» و پیوند آن با مفاهیم مذکور و توصیف زمینه‌های شکل‌گیری سلبریتیزم امکان تحلیل پیوند میان تلویزیون و سلبریتی در ایران شکل گیرد. در پایان راهبردهای مواجهۀ منطقی میان صداوسیما و سلبریتی‌های ایرانی در دو سطح زمینه‌ای و مستقیم ترسیم شد. راهبردهای سطح زمینه‌ای با توجه به زمینه‌های اجتماعی، فرهنگی و رسانه‌ای به سه بخش «غلبۀ حرفه‌ای‌گرایی بر ایدئولوژی‌گرایی»، «غلبۀ فرهنگ‌گرایی بر ابزارگرایی» و «تکثرگرایی و کنترل‌زدایی» تقسیم می‌شود. سطح راهبردهای مستقیم، به مواجهۀ میان صداوسیما با پدیدۀ سلبریتیزم و سلبریتی‌ها اشاره دارد. این سطح، به راهبردها و اقداماتی اشاره دارد که به‌صورت مشخص و عملی برای مواجهه با یک پدیده اتخاذ می‌شوند. راهبردهای این سطح، به سه بخش «تغییرسازوکارهای مواجهۀ منطقی با سلبریتیزم»، «سلبریتی‌ به‌مثابه شهروند» و «تفکیک تخصص‌محور سلبریتی‌ها» تقسیم می‌شوند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  • تاریخ دریافت 29 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری 03 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 03 مرداد 1405
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1405